Pożyczka dziś czy oszczędzanie?

Podjęcie odpowiedniej decyzji wiąże się ze znajomością zmienności pieniądza w czasie, czyli tym, że ta sama suma pieniędzy otrzymana dziś za rok może nie mieć tej samej wartości. Wpływ na to ma wiele czynników, m.in.: spadek siły nabywczej, możliwość inwestowania, występowanie ryzyka, a także preferowanie bieżącej konsumpcji.

Spadek siły nabywczej jest wynikiem występowania dodatniej inflacji. Obrazując, gdy dziś rzecz kosztuje 100 złotych, za rok może ona kosztować więcej. Innymi słowy, 100 zł otrzymane dziś jest więcej warte, niż 100 zł otrzymane za rok.

Możliwość inwestowania wiąże się z tym, że 100 zł zainwestowane dziś po pewnym okresie będzie więcej warte. Zatem kwota otrzymana za rok jest mniej warta niż kwota otrzymana dziś. Jest to wynikiem możliwości pomnażania środków i czerpania z tego tytułu dochodów.

Każde działanie jest obarczone ryzykiem. W przypadku finansów wiąże się to z uzyskaniem w przyszłości niższej kwoty niż spodziewana, bądź z nieotrzymaniem środków. Skutkiem jest to, że dane środki otrzymane dziś są warte więcej niż te same, których dana osoba oczekuje po pewnym czasie.

Większość ludzi preferuje bieżącą konsumpcję niż przyszłą, czyli środki pieniężne przeznaczone na dzisiejszą konsumpcję są bardziej cenione przez konsumentów niż ta sama wielkość środków przeznaczona na konsumpcję za rok (nawet gdy nie wystąpią pozostałe, wyżej wymienione czynniki).

Raport Narodowego Banku Polskiego obrazuje sytuację finansową gospodarstw domowych w kraju w trzecim kwartale 2015 roku, co zostanie przedstawione poniżej:

  • Polacy od kilku lat odkładają coraz mniej środków – stopa oszczędzania wyniosła jedynie 1,9%,
  • środki finansowe lokowane są głównie w bezpieczne inwestycje, o niskim poziomie ryzyka – stan aktywów finansowych gospodarstw domowych wyniósł nieco ponad 1 700 mld zł, czyli wzrósł o 3,1% w ujęciu rocznym,
  • zaciągane kredyty i pożyczki sięgały blisko 660 mld zł, czyli wzrosły o 5,1% w porównaniu z rokiem poprzednim.

Przedstawione powyżej fakty skłaniają do postawienia tezy, iż Polacy preferują zaciąganie zobowiązań niż pomnażanie własnego kapitału. Może to być skutkiem podaży tanich pożyczek, których zaciągnięcie wiąże się z bieżącą konsumpcją już dziś, a nie długotrwałym pomnażaniem tej samej kwoty by móc coś mieć w przyszłości.